نقش اقتصاد اسلامی در تجارت خارجی: تحلیل آیات و روایات در تعامل با کشورهای غیراسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی ره، قم، ایران

چکیده

گسترش نیازهای جوامع مسلمان امروزی و عدم توانایی آن‌ها در برطرف کردن تمام آن‌ها در داخل مرزهای جغرافیایی خود آن‌ها را به سمت داد و ستد در خارج از مرزهای خود سوق داده است؛ در این زمینه پژوهش حاضر به بررسی دیدگاه اقتصاد اسلامی در ارتباط با بخشی از تجارت خارجی کشورهای مسلمان با دیگر کشورهای غیراسلامی پرداخته است. پژوهش حاضر حول دو محور جمع‌آوری، دسته‌بندی و تفسیر آیات و روایات مرتبط با تجارت و بررسی دیدگاه شریعت در چگونگی جهت‌گیری تجارت با کشورهای غیراسلامی با توجه به آیات شریفه و روایات طراحی گردیده است. این پژوهش که در ارتباط با تفسیر آیات شریفه با روش تفسیر تحلیل میان رشته‌ای انجام شده است، یافته‌هایش نشان می‌دهد که آیات مرتبط با تجارت خارجی با کشورهای غیرمسلمان به پنج قسم قابل تقسیم هستند. از مجموع این پنج طایفه آیات به ضمیمه روایات شریفه این گونه استفاده می‌شود که با توجه به منافع دوسویه‌ای که در تجارت خارجی وجود دارد کشور اسلامی که با دیگر کشورها تجارت انجام می‌دهد منافعی به آن‌ها می‌رساند، اگر این منفعت از طریق صادرات است در حقیقت مشکلی از مشکلات آن‌ها را حل می‌کند و اگر از طریق واردات است منفعتی به آن‌ها می رساند، و از آنجا که شارع، مسلمان را بر غیر مسلمان ترجیح می‌دهد لذا در رساندن منافع نیز مسلمان را بر غیر مسلمان ترجیح می‌دهد و در نتیجه اولویت صادرات و واردات به کشورهای اسلامی مورد توجه شارع می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات